مزارعه
تعریف مزارعه
ماده ۵۱۸ ق. م . در این باره می گوید : (( مزارعه عقدی است که به موجب آن احد طرفین زمینی را برای مدت معینی به طرف دیگر می دهد که آن را زراعت کرده و محصول را تقسیم کنند )) .
در این عقد مالک را مزارع و طرف زراعت کننده را عامل می گویند .
شرایط خاص مزارعه
اولین رکن عقد...
مساقات
تعریف مساقات
مساقات به معنی آب دادن و سیر آب کردن است . ماده ۵۴۳ ق . م. می گوید (( مساقات معامله ای است که بین صاحب درخت و امثال آن با عامل در مقابل حصه مشاع معین از ثمره واقع می شود و ثمره اعم است از میوه و برگ و گل و غیره آن )) .
تفاوت مزارعه با مساقات در این است که در مزارعه...
مفهوم دعوا
تعریف لغوی دعوا
واژه (( دعوی )) ریشه عربی دارد و اسم مصدر است از ادعاء به معنای خواهانی و آم چه خواسته شده . این لفظ در زبان عربی با تلفظ (( دعوی )) به کسره واو دو معنای متفاوت از هم دارد که یکی به معنای ادعا کردن ، خواستن و مطالبه کردن است و دیگری به معنای منازعه و اختلاف است ...
عقد جُعاله
تعریف جعاله
برابر ماده ۵۶۱ (( جعاله عبارت است از التزام شخصی به اداء اجرت معلوم در مقابل عملی ، اعم از اینکه طرف معین باشد یا غیر معین )) . جعاله از نظر لغوی مالی است که به عنوان اجرت برای عملی قرار می دهند ، در اصطلاح حقوق هم همانطور که در ماده فوق آمده نزدیک به معنی لغوی است ،...
عقد ودیعه
شناسایی عقد ودیعه
ماده ۶۰۷ قانون مدنی در تعریف عقد ودیعه می گوید (( ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری میسپارد برای آنکه آن را مجانا نگاه دارد … )) .
طبق تعریف فوق اولا ودیعه عقد است ، عقد دو طرف دارد ، ودیعه گذار که مودع یا مستودع ( به کسر دال ) نامیده می...
اقسام دعوا
انواع دعوا بر اساس ماهیت آن
الف ) دعوای عینی
گاهی ماهیت دعوا یعنی اخبار به حق از حقوق راجع به اعیان می باشد . این حقوق عبارتند از حق مالکیت ، حق ارتفاق و حق انتفاع نسبت به ملک که جزو دعاوی عینی محسوب می گردند . بنابراین دعاوی خلع ید ، وضع ید ، تخلیه و تمامی دعاوی راجع بع حق...
عقد حواله
تعریف
ماده ۷۲۴ قانون مدنی حواله را چنین تعریف کرده است (( حواله عقدی است که به موجب آن طلب شخصی از ذمه مدیون به ذمه شخص ثالثی منتقل می گردد . مدیون را محیل ، طلبکار را محتال ، شخص ثالث را محال علیه می گویند )) .
عقد بین محیل و محتال منعقد می شود و با قبول محال علیه تکمیل می گردد...
خیار تبعض صفقه
مطابق ماده ۴۴۱ قانون مدنی ، خیار تبعض صفقه هنگامی بوجود می آید که عقد بیع نسبت به بعض مبیع به جهتی از جهات ، باطل باشد که در این وضعیت خریدار می تواند یا معامله را نسبت به قسمت دیگر مبیع که صحیح بوده است نیز فسخ کند و یا آنکه معامله را نسبت به آن قسمت نگهدارد و مقدار ثمنی را...
قمار و گروبندی
تعریف
۱- قمار : قمار عبارت است از توافقی بین دو یا چند نفر که با انجام بازی مخصوص برنده آن بازی مال معینی را از دیگران دریافت دارد ، برنده شدن در بازی قمار بستگی به اتفاق و شانس و تصادف و در حدی مهارت و تجربه و چابکی و نقشه کشی و فریبکاری و بالاخره تقلب غیرمحسوس برنده دارد...
تعریف و شکل گیری وقف
تعریف وقف
واژه وقف به معنی ایستادن و نگهداشتن است ، ماده ۵۵ قانون مدنی در مقام تعریف وقف می گوید : ((وقف عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود )) مقصود از حبس نمودن عین مال ، دور نگه داشتن عین مال از نقل و انتقال و همچنین دور نگه داشتن از تصرفاتی است که...
وقف بر نفس وقف بر نفس باطل است . منظور این است که واقف خود نمی تواند موقوف علیه یا یکی از موقوف علیهم قرارگیرد ، مثلا بگوید وقف می کنم که دیون یا مخارج یا هزینه های سفرهای خود را از آن تامین نمایم ، یا وقف می کنم تا عایدات آن صرف خرید کتاب و لباس خودم گردد . چنین مواردی وقف بر نفس ایت و باطل...
مبحث اول – شناسایی اموال ، حقوق مالی و غیرمالی
بند اول – تعریف مال
قانون مدنی تعریفی از مال ندارد و مسئله مال را در باب اول از کتاب اول با انواع اموال آغاز نموده است . مال کلمه ای عربی حمع آن اموال است . در اصطلاح حقوقی به چیزی مال گفته می شود که قابل داد و ستد باشد و برای آن عرضه و تقاضا...
تعریف مطابق ماده ۴۶۴ ق . م . معاوضه عقدی است که به موجب آن یکی از دو طرف ، مالی می دهد در عوض مال دیگری که از طرف دیگر می گیرد ، بدون ملاحظه این که یکی از عوضین مبیع و دیگری ثمن باشد .
به طوری که از ماده مزبور استفاده می شود ، چیزی که می تواند بیع را از معاوضه جدا کند اساسا قصد طرفین است ...
تعریف
ماده ۴۶۶ ق . م . مقرر می دارد : (( اجاره عقدی است که به موجب آن مستاجر مالک منافع عین مستاجره می شود … ))
اصطلاحا اجاره دهنده را موجر ، و اجاره کننده را مستاجر و مورد اجاره را ، عین مستاجره گویند .
اجاره تملیکی و عهدی
دو نوع اجاره از جهت اثر عقد وجود دارد ، اجاره تملیکی و اجاره عهدی ...
کلیات
صلح مصدر است و به معنی تسلیم و سازش آمده است . در اصطلاح حقوق صلح عقدی است که طبق قانون دو طرف در پیدایش یا زوال یک رابطه حقوقی توافق می کنند . در قانون مدنی تعریفی از صلح نیامده است .
کسی که مالی را به عنوان عقد صلح به دیگری می دهد اصطلاحا مصالح و طرف دیگر که این انشاء را قبول می کند...
نخست – مستاجر مکلف است مال الاجاره معین را در اقساط و مواعیدی که برای تادیه آن در نظر گرفته شده به مالک تسلیم کند و در صورتی که موعدی برای پرداخت مال الاجاره معین نشده باشد باید آن را نقدا به موجر بپردازد .
اقساط مال الاجاره که به علت عدم انقضای مدت یعنی به علت نرسیدن موعد هنوز بر ذمه مستاجر...
در دعوای بین ملکیت و تصرف ، متصرف هماره منکر بوده و تکلیف اثبات ادعا بر دوش مدعی مالکیت نهاده شده است.این اماره و فرض قانونی که در فقه بنام “قاعده ید” شناخته میشود ، با مبنای نظم معاملاتی (ما قام للمسلمین السوق) توجیه میگردد.صرفنظر از متفرعات این فرض قانونی تلاش است در این نوشتار به ادله...