ظاهرا در دوره های گذشته، اختلافاتی بین رئیس جمهور و دستگاه های دیگر بر سر اجرا یا نقض اصولی از قانون اساسی پیش آمد و شورای محترم نگهبان نظر تفسیری خود را در این باره بیان کرد . آیا شما نظر خاصی درباره تلقی شورای نگهبان از مسؤولیت رئیس جمهور دارید؟
دکتر هاشمی: من در این باره اظهار نظر نمی...
منابع مقاله:فصلنامه متین، شماره 3 و 4، خلیلی، محسن؛
چکیده: برای تفسیر قانون اساسی و قانون عادی در قانون اساسی مشروطیت تنها یک مرجع تعیین شده بود; اما در قانون اساسی جمهوری اسلامی شیوه حقوقی مناسبتری اتخاذ شده است. بدین معنا که تفسیر قانون عادی و قانون اساسی به دو نهاد جداگانه تفویض شده است...
طرح موضوع :
در هر جامعه ای ، دولت برای رسیدن به اهداف مورد نظر خویش ،وظایف ، ماموریتها و تكالیفی را بر دوش دارد كه با وسایل ، ابزار و تشكیلاتی خاص ، همراه با نیروی مجهز انسانی كه در خدمت دارد ، در جهت تحقق آن اهداف فعالیت گسترده ای در پیش رو دارد.این گستردگی فعالیت روزمره دولت و...
1 - حقوق فردی اساسی » : تحلیلی مقدماتی
« حق فردی » به وضعیت مساعد یا امتیازی اطلاق می شود كه به وسیله یك قاعده اساسی حقوقی به تابعان یك نظام تفویض شده باشند .
البته ، حق فردی ممكن است به موجب قواعدی كه از نظر سلسله مراتب منابع حقوقی كاملاً متفاوت هستند اعطا شود . از این روی، اصولاً می...
3. ابعاد مفهومی قانون اساسی
مفهوم (notion, concept) متعلق به دوران جدید بوده و از حیث معرفت شناسی تاریخ آن به كانت می رسد. او با طرح مقولات فاهمه در واقع نخستین گام را در مفهوم سازی (onceptualization) برداشت. مقولات فاهمه واسطه هایی برای تنظیم مدركات تجربی بودند. بدین ترتیب تجارب بشری...
قانون اساسی یكی از مهم ترین نهادهای سیاسی مدرن و مرجع تغییرات ساختاری دولت و قوانین نهاد سازی سیاسی در كشورها می باشد. از منظر نظریه سیاسی، هرچه فضای مفهومی و معرفتی اصول، مفاد و سیاسی قانون اساسی از جامعیت، شفافیت و انسجام و صراحت برخوردار باشند، به همان میزان فرایند نهادسازی سیاسی ،...
مقدمه
طبق اصل یكصد و سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «مسئولیت اجرا» ی این قانون بر عهدة رئیس جمهور است. اما قلمرو این مسئولیت تا كجا و لوازم حقوقی آن چیست؟
در پاسخ به این پرسش كه مبنایی برای تعیین اختیارات رئیس جمهور نیز هست، نظریه هایی كاملاً متفاوت ابراز شده كه به رغم نگاهی كه هر...
فرض كنید شخصی مرتكب یك عمل ضد اخلاقی میشود كه در قانون مجازاتی برای آن پیشبینی نشده است.
آیا قاضی میتواند براساس اصل 167 قانون اساسی مبتنی بر اینكه «قاضی موظف است كوشش كند هر دعوا را در قوانین مدّونه ببید واگر نیاید با استناد بر منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر، حكم قضیه را صادر كند»...
یكی از آزادی ها كه از نوع آزادی اجتماعی شمرده می شود، به اصطلاح امروزی آزادی عقیده وتفكر است. انسان در جمیع شئون حیاتی خود باید آزاد باشد یعنی هیچ گونه مانع و سدی برای پیشروی و جولان و پرورش هیچ یك از استعدادهای او وجود نداشته باشد. از جمله مقدس ترین استعدادهائی كه در بشر وجود داشته و...
بند دوم
قوه مجریه و طرح نوین ریاست جمهوری
وجود دو نهاد مجزای «ریاست جمهوری » و «دولت»مقرر در قانون اساسی 1358 ، از همان آغاز شكل گیری نظام ، برای جامعه ما مساله ساز و مشكل آفرین شده بود. این دو نهاد، هم از لحاظ تفكیك صلاحیت ها، هم از لحاظ برخورد صلاحیت ها و هم از نظر سلسله مراتب نمی توانست وافی...
دوم . اصل بازنگری
یكی از موضوعات مورد بازنگری «اصل بازنگری » است كه در فصل چهارم الحاقی (اصل 177 ) قانون اساسی تحت عنوان «بازنگری در قانون اساسی» پیش بینی شده است . به بررسی مراتب این اصل می پردازیم:
الف . تشخیص ضرورت بازنگری
زمامداران كشور هر یك اجرای قسمتی از اصول قانون اساسی را بر عهده دارند...
مقدمه
ویكتور هوگو می گوید «قوانین اساسی برای اینكه مورد تجاوز قرار گیرند، به وجود آمده اند زیرا فریاد نمی زنند » این طنز سیاسی مبین یك حقیقت و یك واقعیت است:
1 . حقیقت این است كه قانون اساسی انتظام بخش كلیه امور و شئون هر كشور و تعیین كننده روابط متعادل زمامداران و فرمانبرداران یك جامعه...
مقدمه
قانون, بمعنی اعم كلمه, شامل كلیه مقررات موضوعه یی است كه بر جامعه معین در زمان معین حكومت می كند و باین لحاظ كلیه مصوبات لازم الاجرای صادره از مراجع تقنینی و اجرائی را در بر می گیرد. این مفهوم عام شامل دو جزء است. اول, مقررات و قواعد لازم الاجرائی كه مستقیماً از قوه مقننه( اعم از موسس و...
حقوق دادخواهی و دفاع بر اینكه در زمره حقوق و آزادی های اساسی فردی محسوب می شوند. ضامن اجرا و عامل حمایتگر سایر حقوق و آزادی های مزبور نیز می باشند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در جهت حمایت از حقوق دادخواهی و دفاع تضمینات مهمی مقرر كرده است ولی قانونگذار عادی هنوز گامهای موثری در این جهت بر...
در مقاله أی كه ذیلاً از نظر خوانندگان ارجمند میگذرد سعی شده است با عباراتی ساده و بطور مختصر مسئله مطابقت قوانین عادی با قانون اساسی و تعارض آنها و مراجعیكه برای كنترول قوانین از این نظر در كشورهای مختلف پیش بینی و ایجاد شده است و روشی كه ممكنست در ایران اتخاذ كرده تشریح و مورد بحث قرار گیرد.
و...
4. تضمین آینده انقلاب اسلامی بررسی تجربه های تاریخی ای چون انقلاب مشروطه در ایران و یا سایر جنبش های مردمی در كشورهای دیگر, حكایت از آن دارد كه با گذشت زمان امكان و زمینه ظهور انحراف هایی در نهضت های انقلابی پدیدار می شود كه مدیریت آنها كار بسیار دشواری است. این وضعیت معمولاً با ارائه...
مقدمه: «راه اصلی درک نحوه و علت بروز سیاست های خاص، محتملاً از طریق درک ویژگی و صفات شخصیتی رهبرانی است که آن سیاست ها را تدوین می کنند. با کاربرد این نگرش در مورد خاص مطالعه انقلابات، راه فهم علت آنکه چرا انقلابهای مختلف ویژگی های معینی را به خود می گیرند ، از طریق درک عوامل برانگیزاننده...
درایجاد بنیادهای اجتماعی اسلامی ، نیروهای انسانی که تاکنون درخدمت استثمار همهجانبه خارجی بودند هویتاصلی وحقوقی انسانی خود راباز مییابند ودراین بازیابی طبیعی است که زنان به دلیل ستم بیشتری که تاکنون از نظام طاغوتی متحمل شدهاند استیفای حقوق آنان بیشتر خواهد بود .
خانواده...